Ảnh Hưởng Của Sức Mạnh Trên Biển Đối Với Lịch Sử, 1660 - 1783

“Ảnh hưởng của sức mạnh trên biển đối với lịch sử, 1660 - 1783” là một trong những tác phẩm có ảnh hưởng nhất đến tư duy chiến lược hải quân trên thế giới. Ra đời vào năm 1890, tính đến nay tác phẩm này đã được tái bản hơn 30 lần ở Mỹ. Và được viết bởi Alfred Thayer Mahan - một trong những lí thuyết gia hải quân lỗi lạc giai đoạn cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX.

Ở Mỹ, Mahan đã trở thành thần tượng của các sĩ quan hải quân Mỹ. Chân dung của ông được treo trong phòng làm việc của các tư lệnh hải quân và lục quân, và hơn 100 năm qua vẫn thường xuyên xuất hiện trên tạp chí United States Naval Institute Proceedings.

Trong “Ảnh hưởng của sức mạnh trên biển đối với lịch sử, 1660 - 1783”, A.T.Mahan đã lần lượt miêu tả sự trỗi dậy và những thăng trầm của các đế chế hải quân Châu Âu như Hà Lan, Tây Ban Nha, Anh, Pháp, không chỉ qua những cuộc chiến tranh ở châu Âu mà còn ở Bắc Mỹ, trong việc tranh giành các lợi ích lớn lao ở châu lục mới này. Điều đó có nghĩa là, đằng sau sức mạnh hải quân và các cuộc hải chiến là sự thúc đẩy mạnh mẽ của các tham vọng thương mại. A.T.Mahan thậm chí còn cho rằng, thương mại là điểm tựa quan trọng nhất của các lực lượng hải quân, và sự tổn tại của hải quân chỉ chính đáng khi nó bảo vệ được những lợi ích thương mại tương xứng.

Tư tưởng ấy nhanh chóng lan rộng, trở thành kim chỉ nam cho các chiến lược hải quân hiện đại. Ở Anh Quốc - họ xem đó là lời khẳng định cho vị thế “đế chế mặt trời không bao giờ lặn”. Ở Hoa Kỳ - họ tiếp nhận Mahan như một cẩm nang để vươn mình trở thành cường quốc đại dương, và ở Đức, Nhật Bản thì coi đây là triết lý chiến lược để xây dựng lực lượng hải quân hùng mạnh đầu thế kỷ XX. Có thể nói rằng, nhiều biến chuyển của lịch sử hiện đại - từ các cuộc đua vũ trang, thuộc địa cho đến Chiến tranh Thế giới - đều ít nhiều mang dấu ấn tư tưởng của Mahan.

Những quan điểm do Mahan đưa ra không chỉ có ảnh hưởng đối với sự phát triển của lí thuyết về nghệ thuật hải chiến mà còn ảnh hưởng tới việc hình thành chính sách đối ngoại và học thuyết về hàng hải của nhiều quốc gia ven biển trên thế giới. Đến nay, chúng ta rất khó tìm được công trình về lí thuyết chiến chiến tranh nào mà lại không có trích dẫn từ những tác phẩm của Mahan.

Thông tin tác giả

Alfred Thayer Mahan (1840–1914) là sĩ quan hải quân và nhà sử học người Mỹ, ông được xem như một trong những tư tưởng gia có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử chiến lược hiện đại. Là người khai sinh khái niệm “quyền lực trên biển” (sea power). Tư tưởng của Mahan đã định hình chính sách hải quân của Mỹ, Anh, Đức và Nhật trong suốt thế kỷ XX.