Bùi Giáng Trong Cõi Người Ta

Đã 10 năm kế từ khi Bùi Giáng (1926 - 1998) rời “cõi tạm”,  đời chưa quên ông, - cũng như chưa quên Trịnh Công Sơn, người bạn ra đi sau ông gần ba năm. Thơ, nhạc được yêu mến vẫn sống, như nhu cầu rong chơi của hồn nghệ sĩ. Ngày đêm nơi Sài Thành phố thị, thì ẳt hẳn rồi.

Sài Gòn, Chợ lớn rong chơi/ Đi lên đi xuống đã đời đu côn, Đến đất Thần kinh cũ, Ta và Người lại Dạ thưa xứ Huế bây giờ/ vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương... Chỉ tiếc Bùi Thi Sĩ chưa kịp ghé Bắc Hà, đến Thăng Long, để thêm vài câu thơ lai rai bất tuyệt cùng năm tháng. Nhưng ở đâu Người và Ta vẫn Xin chào nhau giữa con đường/ Mùa xuân phía trước miên trường phía sau!

Có một điều, về Bùi Giáng đã nói nhiều, viết nhiều trên báo chí, nhưng cho đến nay vẫn còn quá ít những cuốn sách dành riêng cho ông - theo chúng tôi biết, ngoài mấy số đặc san về Bùi Giáng, thì chỉ mới có vài ba tập sách mỏng* . Phần lớn các tác giả viết về Bùi Giáng là những bạn bè văn nghệ sĩ, những người đã cùng sống, đã từng tiếp xúc với nhà thơ, đa số là cùng quê hương xứ Quảng với ông, ghi lại những kỉ niệm, ấn tượng, giai thoại... về ông. Hầu như chưa có nhà nghiên cứu nào sống ở miền Bắc viết về Bùi Giáng. Và cũng chưa có nhiều những tiểu luận, chuyên khảo sâu, dài hơi và đủ đầy về thế giới thơ của ông.

Chẳng lẽ Thơ Bùi Giáng chưa vượt khỏi khu vực, địa phương, vẫn mới nằm trong mối quan tâm dân gian, báo chí?

Trong một lần nói chuyện với anh Nguyễn Thanh Hoài, người cháu - bạn vong niên cuối đời của Đại Lão Thi Sĩ, đã nảy ra đề xuất in một cuốn sách dày dặn hơn về Bùi Giáng. Để thực hiện dự định đó, chúng tôi cố gắng sưu tầm tư liệu về Bùi Giáng, những bài viết đã có từ các nguồn sách báo, internet, và nhất là vận động các nhà nghiên cứu viết nhữmg công trình mới. Tuy nhiên, làm việc ở Hà Thành, nơi hầu như không có nhũng người trực tiếp “rong chơi ” với “Thi Sĩ Kì Dị”, lại có quá ít sách vở, tài liệu về ông, nên công viêc gặp nhiều khó khăn. Hơn nữa, bị câu thúc bởi thời gian - muốn cuốn sách ra kịp ngày giỗ  Bùi Giáng lần thứ 10, - nên một phần kế hoạch đến nay chưa kịp thực hiện được trọn vẹn.

Dù vậy, sản phẩm cũng đã có trên tay bạn đọc. Xin chân thành cám ơn các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu đã nhiệt tình giúp đỡ và cho phép chúng tôi sử dụng bài vở vào tập sách này. Có một số tác giả do điều kiện khách quan chưa thể liên hệ được, chúng tôi mong được lượng thứ và xin liên lạc với chúng tôi qua địa chỉ của Trung tâm Văn hoá Ngôn ngữ Đông Tây:






Sau ba năm kể từ ngày ra đời, tập sách được bạn đọc đón nhận và đến nay đã vắng bóng trên các quầy sách bán. Mặt khác, trong thời gian qua cũng xuất hiện thêm nhiều bài viết, công trình nghiên cứu về Bùi Giáng – chứng tỏ sự quan tâm đối với nhà thơ và sáng tác của ông không hề thuyên giảm - cần được tập hợp lại. Do vậy, chúng tôi tái bản Bùi Giáng trong cõi người ta với một số bổ sung, sửa chữa mới. Trong phần viết về Bùi Giáng, ngoài 34 bài đã in trước đây vẫn giữ nguyên, chúng tôi bổ sung thêm 13 bài, phần lớn là các bài mới viết trong thời gian gần đây, đặc biệt có công trình của nhà nghiên cứu văn học Đỗ Lai Thúy, đại diện cho những cây bút phê bình miền Bắc viết về Bùi Giáng đến bây giờ vẫn còn hiếm hoi.
Lần in này của cuốn sách được thực hiện nhân kỉ niệm 85 ngày sinh cùa Bùi Giáng với hi vọng đáp ứng phần nào nhu cầu quan tâm của độc giả và sẽ gợi nối được thêm những công trình nghiên cứu mới về Thi Sĩ Kì Dị của chúng ta.


*Trong Thư viện Quốc gia Việt Nam chúng tôi chỉ tìm thấy ba cuốn sau:
1. Bùi Văn Nam Sơn, Nhuận Quốc, Trần Đới. Tưởng nhớ thi sĩ Bùi Giáng: Kỷ niệm một năm ngày mất Bùi Giáng (7.10.1998 - 7.10.1999), Nxb. Trẻ, 1999, 157 trang
2. Trần Đình Bùi Giáng - thi sĩ kì dĩ, NXB Trẻ, Tp Hồ Chí Minh, 2005, 259 trang
3. Hô Công Khanh Bùi Giáng trong tôi, NXB văn nghệ Tp Hồ Chí Minh, 2005, 156 trang.

MỘT

Cõi thơ Bùi Giáng
(tác phẩm Bùi Giáng)

I. 82 bài thơ

II. Đi vào cõi thơ
Lời tựa của Bùi Giáng
Nguyễn Du
Trần Trọng Kim
Tản Đà
Hoài Thanh
Hàn Mặc Tử
Huy Cận, Xuân Diệu         
Ngân Giang nữ sỹ        
Hồ Dzếnh     
Phạm Hầu                
Đinh Hùng        
Bùi Giáng     
Tuệ Sỹ    
Lý Bạch    
Shakespeare        
Thơ    
Dịch        
Tư Tưởng và Thi Ca


HAI

Một mai nhìn lại (viết về Bùi Giáng)

I. Hỏi Tên? Rằng biển xanh dâu

BÙI GIÁNG. Tiểu sử tự ghi    
BÙI VĂN NAM SƠN. Vài nét về Bùi Giáng
ĐẶNG TIẾN. Sơ thảo tiểu truyện Bùi Giáng   



II. Xin chào nhau giữa con đường

BÙI TƯỜNG. Lại một nhà thơ độc đáo    
CUNG TÍCH BIỀN. Bùi Giáng, nhà thơ của ngày tháng ngao du    
CUNG VĂN - NGUYÊN VẠN HỒNG. Thi sĩ “Phóng túng hình hài, ngang tàng tính mệnh”    
ĐOÀN VỊ THƯỢNG.
*    Siêu hình Bùi Giáng    
*    Liên tài và tri ngộ    
HOÀNG KIM. Bùi Giáng và những người thân    
HOÀNG PHỦ NGỌCC TƯỜNG. Bùi Giáng trong tôi    
LÊ VINH QUỐC. Bùi Giáng rong chơi một ngày, một đời    
MAI THẢO. Một vài kỷ niệm với Bùi Giáng            
NAM DAO. Đỉnh ảo, một đời thơ    
NGUYÊN CẨN. Bùi Giáng trong đời tôi    
NGUYỄN HOÀNG VĂN. Bùi Giáng, một vùng đất hẹp và một thế giới lớn        
NGUYỄN QUANG LẬP. Nhớ Bùi Giáng    
PHẠM MẠNH HIÊN. Một ít kỷ niệm với anh Bùi Giáng    
THANH THẢO. Tôi gặp Bùi Giáng    
THY HẢO TRƯƠNG DUY HY. Bùi Giáng với những hình ảnh đã đi vào ký ức tôi    
TRẦN KIÊM ĐOÀN. Tửng Tửng Quảng gặp Tửng Tửng Huế    

III. Ta đi còn gửi đôi dòng

BÙI CÔNG THUẨN. Bùi Giáng, ai người chia sẻ    
BÙI VĂN NAM SƠN. Bùi Giáng với “Martin Heidegger và tư tưởng hiện đại”: Cuộc hôn phối tưng bừng    
BÙI VĨNH PHÚC.
I. Bùi Giáng, bước chân đi tìm hồn nguyên tiêu và một màu hoa trên ngàn            
II.Thử thẩm thức vài câu thơ của Bùi Giáng    
ĐẶNG TIẾN. Bùi Giáng, nguồn xuân    
ĐỖ LAI THÚY. Bùi Giáng, nhà thơ cùa các nhà thơ    
ĐỖ QUYÊN. Viết vào Bùi Giáng mong manh    
HOÀNG HẢI VÂN. Đọc Bùi Giáng    
HUỲNH NGỌC CHIẾN. Hồn quê trong thơ Bùi Giáng    
KHẾ IÊM. Một thử nghiệm đọc thơ Bùi Giáng    
NGUYỄN HUNG QUỐC. Cuộc hoà giải vô tận:Trường hợp Bùi Giáng    
NGUYÊN HỮU HỒNG MINH. 'Người thơ” cuối cùng của thế kỷ 20
NGUYỄN MỘNG GIÁC. Nghĩ về Bùi Giáng, Hàn Mặc Tử và Thanh Tuệ    
NGUYÊN VĂN NHO. Bùi Giáng, đàng sau những câu thơ    
NHẬT UYÊN. Đi vào cõi thơ Bùi Giáng    
TẠ TỴ. Bùi Giáng - người thi sĩ chối bỏ thi ca    
THANH TÂM TUYỀN. Bùi Giáng, hồn thơ bị vây khổn    
THU BỒN. Trường phái Bùi Giáng        
THỤY KHÊ. Hiện tượng Bùi Giáng
TRẦN HỮU THỤC. Bùi Giáng giữa chúng ta
TRẦN NỮ PHƯƠNG NHI. Thơ Bùi Giáng dưới lăng kính phê bình cổ mẫu
TRƯƠNG VŨ THIÊN AN. Bùi Giáng và mùa xuân phía trước
TUẤN HUY. Những ngọn cỏ sầu của Bùi Giáng
VĂN HUYÊN NGUYÊN. Bùi Giáng – người lữ khách cuồng điên và khôn cùng kỷ niệm
VŨ ĐỨC SAO BIỂN. Bùi Giáng: Rong chơi giữa đìu hiu phố thị
Ý NHI. Bùi trong trong “cõi người ta”
YẾN TỬ. Phật Giáo trong thơ Bùi Giáng


BA
Phụ lục
(Tranh, ảnh, Bút tích Bùi Giáng)