Cơ chế hoạt động của tâm trí khi thức, trong giấc mơ và sau khi chết - Dukkyu Choi

Theo triết lí về Duy thức học của đạo Phật, chỉ có ý thức tồn tại và mọi chúng sinh hữu sinh bao gồm các sinh vật sống và các vật vô tri đều được tạo ra từ tâm. Ý thức là gì? Tâm là gì? Không ai phủ định sự tồn tại của ý thức hoặc tâm. Tuy nhiên, chưa có ai chứng minh được sự tồn tại của ý thức hoặc tâm.

Hơn nữa, triết lý Duy thức cũng giải thích về ý thức, được phân chia thành 8 thức: sắc, thanh, mùi vị, cảm giác xúc chạm, tâm, tư duy và lưu trữ. Chúng ta có thể dễ dàng hiểu được 5 thức đầu tiên, vốn được hình thành từ sự tiếp xúc với các đối tượng tương ứng lần lượt là màu sắc (ánh sáng), âm thanh, mùi, vị và các vật sờ thấy được bằng các cơ quan cảm giác tương ứng của cơ thể là mắt, tai, mũi, lưỡi và cơ thể (tiếp xúc qua da). Tư duy được xem là thức thứ 7, được gọi là Mạt-na thức (tư duy nhận thức), và lưu trữ được xem là thức thứ 8, được gọi là A Lại Da thức (tàng thức).

Theo triết lý đạo Phật, ý thức (hay tâm thức) là thức thứ 6 được tạo ra tương tự như 5 thức đầu tiên. Nói cách khác, thức thứ 6 được tạo ra do sự tiếp xúc của đối tượng thứ 6 (là các pháp) với giác quan thứ 6 (là tâm).

---

Khi ta thức, 6 giác quan tương tác các đối tượng tương ứng từ đó sinh ra 6 thức, cùng với mọi hình thái hiểu biết khác như tư duy, phân biệt, so sánh… diễn ra trong thức thứ 7. Và tất cả 7 thức này được lưu giữ trong A Lại Da thức.

Khi ta ngủ mơ, 5 cơ quan đầu tiên sẽ tạm ngừng hoạt động và 3 thức còn lại chỉ hoạt động để tạo ra giấc mơ. Dựa vào cơ chế này, tôi cố gắng giải thích cơ chế của ý thức trong giấc mơ của chúng ta trong cuốn sách này.

Khi ta chết, sau khi cơ thể vật lý của chúng ta không còn hoạt động nữa, 5 cơ quan đầu tiên sẽ ngừng hoạt động vĩnh viễn và không bao giờ hoạt động trở lại được nữa, theo đó 3 cơ quan còn lại (tương ứng với thức thứ 6, 7, 8) chỉ còn hoạt động để tạo thành ý thức sau khi chết cho tới khi chúng có được cơ hội để tái sinh.