Dự Án Rosie

Hài ước, lãng mạn và hết sức thông minh, Dự án Rosie theo chân Don Tillman từ khi chàng treo lên những câu hỏi: Tại sao độ dài thùy tai lại chẳng liên quan gì đến sự hấp dẫn giới tính? Tại sao áo quần nhanh khô không phải là trang phục thích hợp ở New York? Làm sao tìm được bố của Rosie trong số hàng chục bạn học nam (cả còn sống lẫn đã qua đời) của mẹ cô v.v…; cho tới khi chàng bình thản tìm ra câu trả lời từ những căn cứ khoa học không trật đi đâu được. Câu hỏi duy nhất chàng chịu thua: Tại sao, bất chấp những nỗ lực xuất sắc trên cứ liệu khoa học hết sức chính xác, ta vẫn sẽ không tìm thấy tình yêu, mà trái lại, tình yêu tìm thấy chúng ta? Đây là sự đầu hàng của khối óc hay khúc khải hoàn của con tim?

Graeme Simsion sinh ra ở New Zealand, sau đó tới học tập và định cư tại Melbourne, Australia. Ông là tác giả của nhiều truyện ngắn, kịch bản và năm 2012 đã đạt giải thưởng của Thủ hiến Bang Victoria, Australia cho tiểu thuyết đầu tay xuất sắc nhất với Dự án Rosie, cuốn sách sau một thời gian ngắn đã đạt được 1,8 triệu bản phát hành trên toàn thế giới.

Trước khi viết văn, Simsion từng lấy bằng tiến sĩ ngành công nghệ thông tin tại Đại học Melbourne, có nhiều năm làm chuyên gia và tư vấn trong lĩnh vực tin học, từng thành lập và điều hành một công ty tư vấn với hơn bảy mươi nhân viên.

Văn phong của Simsion có cái sắc bén của tư duy khoa học, thoạt đọc tưởng chừng như khô khan và thoáng chút gàn dở, nhưng nhấm nháp từng chút sẽ thấy hết dư vị hóm hỉnh của một cây bút quá thấu hiểu những lắt léo trong logic của lý trí và tình cảm.

Tình yêu chưa bao giờ là một dạng thức khoa học chính xác. Tuy nhiên, có một người muốn chứng minh điều ngược lại. Chàng là Don Tillman, nhà di truyền học đẹp trai, năng lực trí tuệ có thừa nhưng con tim chưa từng thổn thức dù đã ở độ tuổi “băm mấy nhát”. Bất chấp tiền đề chưa-từng-hẹn-hò-được-với-bất-kì-cô-gái-nào-đến-lần-thứ-hai, chàng quyết tâm lập Dự Án Vợ, với niềm tin mãnh liệt rằng bản điều tra khảo sát dằng dặc đầy rẫy những thông số sẽ đưa nửa còn lại hoàn hảo đến với chàng. Đời không như mơ, hay cuộc đời đích thực là một giấc mơ? – Quỹ đạo của nhà di truyền học đâm sầm phải “sao chổi” Rosie, cô nàng nghiên cứu sinh đầy bí ẩn có việc làm ngoài giờ tại một quán bar đồng tính. Cuộc sống “1+1=2” của Don bỗng chốc biến thành mớ hỗn độn khi chàng đồng ý giúp Rosie đi tìm cha ruột của nàng từ những căn cứ di truyền học mơ hồ.

Từ đây không còn bản điều tra khảo sát, không còn thời khóa biểu chính xác từng giây từng khắc, cũng không còn chế độ dinh dưỡng tỉ mỉ từng ca-lo. Chỉ còn cuộc rượt đuổi của bất ngờ, những trượt dài của rung động, những cơn sóng của ghen tuông hờn giận, và cuối cùng, tất cả tan chảy trong những “phản ứng hóa học” kỳ diệu của hai tâm hồn.

- Anh đã phạm một sai lầm kinh hoàng. Thật phi lý trí! Em trượt tuyệt đại đa số tiêu chuẩn của Dự Án Vợ. Nhưng không thể tin được. Anh đã tính đến chuyện chia sẻ đời mình với một người nghiện thuốc lá. Vĩnh viễn.

- Anh không mất nhiều thời gian để đổi ý nhỉ?

- Anh không đổi ý. Chính thế! Anh muốn sống cùng em dù chuyện đó hoàn toàn phi lý. Thùy tai em lại còn ngắn nữa. Về mặt xã hội lẫn di truyền thì không có lý do gì anh phải yêu em.

- Anh có thể sống chung với cảnh em khóc ròng khi xem phim không?

- Tất nhiên. Đấy là hành vi thông thường. - Tôi im bặt vì chợt hiểu ra điều cô vừa nói. - Em đang đề nghị sống cùng anh ư?

Rosie mỉm cười. Tuyệt đẹp.

Người chọn sách và sách cũng chọn người, có lẽ khó ai có thể truyền tải được cái hài hước tinh nghịch của Dự án Rosie khéo léo hơn dịch giả Nguyễn Đình Khôi.

Nguyễn Đình Khôi tốt nghiệp thủ khoa Đại học Quốc gia Hà Nội chuyên ngành khoa học môi trường, từng là giảng viên trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội trước khi chuyển sang làm việc trong lĩnh vực tư vấn tài chính. Sinh trưởng trong một gia đình bố làm khoa học, mẹ là giáo viên tiếng Anh, Nguyễn Đình Khôi mang trong mình sự nhạy cảm đặc biệt với ngôn ngữ và tinh tế nắm bắt nội tâm nhân vật.

Khi hoàn thành chuyển ngữ Dự án Rosie, dịch giả đã chia sẻ: “Đối với tôi, bản dịch này là cả một trải nghiệm. Về mặt dịch thuật, cái khó nhất là giữ được thần thái, tính cách của các nhân vật. Ở đây nhân vật chính, anh chàng Don, là người có hội chứng tự kỷ và thường xuyên dùng rất nhiều thuật ngữ chuyên môn di truyền học khi diễn đạt những điều rất bình thường trong cuộc sống hàng ngày. Nếu mình dịch không khéo thì độc giả sẽ cảm thấy văn phong lủng củng trúc trắc, và sẽ cho rằng người dịch kém tiếng Việt. Nhưng nếu dịch thoáng quá, mượt quá thì lại không giữ được cá tính nhân vật… Còn về trải nghiệm cá nhân, trước đây tôi cứ nghĩ người tự kỷ ít nhiều bị khiếm khuyết về cảm xúc, họ khó có thể yêu đương với đủ mọi cung bậc như người khác. Nhưng xem ra tôi phải suy xét lại, không chỉ một mà là khá nhiều những định kiến của mình…”