Hoan Lạc

Một tác phẩm viết về những niềm hoan lạc điên cuồng vào những năm 1987, viết về con đường rời khỏi gia đình không trở lại của một thanh niên. Trong khu rừng rậm rịt, vòng vo, mơ hồ hỗn độn của từ ngữ này, bất cứ lúc nào cũng có thể nghe thấy tiếng gõ cửa của số phận con người....

Hoan lạc - cái nhan đề dễ khơi gợi người ta nghĩ đến vấn đề sex - tình dục, nhưng nhân vật chính của thiên truyện - Vĩnh Lạc, chàng “sinh viên hụt”, cho đến lúc uống thuốc sâu tự tử, chỉ duy nhất một lần được sờ vú cô láng giềng lớn tuổi Tiểu Thuý và khi đã sang “cõi khác”, mặc dù “cảm thấy mình thanh thản tự do”, “không ham muốn, không suy nghĩ”, “không phải ngửi thấy cái mùi xác chết thối và mùi tanh tưởi của những đồng tiền”, nhưng rồi anh chàng đã phải thốt lên: “Hoan lạc là gì? Ở đâu có hoan lạc? Cội nguồn của hoan lạc là từ đâu?...”. Cuộc đời ngắn ngủi và bi thảm của Vĩnh Lạc với “ba điều ước” giản dị bất thành - một miếng ăn ngon, một chỗ ngồi trong trường đại học và một tình yêu - là những vấn đề muôn thuở của con người nhưng không chỉ có thế. Hoan lạc cho chúng ta thấy tình cảnh khốn khó của nông dân và sự bất công đã làm con người tha hóa như thế nào - thậm chí phải tìm đến cái chết.

Những nhân vật quanh Vĩnh Lạc, có kẻ chỉ thoáng xuất hiện nhưng cũng kịp để lại dư âm xót xa về số phận con người. Hãy nghe một “cựu phó bí thư” nói với bí thư thôn: “…Tấm thẻ Đảng của lão là đem tính mạng ra mà đổi, còn thẻ Đảng của ông là do mẹ ông cởi dây lưng quần mà đổi lấy!”. Chị dâu của Vĩnh Lạc thì ngay khi biết tin Tiểu Thúy nhảy xuống sông tự tử vẫn quắc mắt chửi mẹ chồng chỉ vì mẹ hái cho Tiểu Thúy quả dưa chuột: “Bà ăn dưa chuột của tôi, bụng bà sẽ mọc đầy nhọt độc!”. Người mẹ già nua không làm được gì nữa thì đành xách bọc đi ăn xin để có tiền cho con nạp vào “lò luyện thi”. Rồi cả một anh bộ đội phục viên kiêm đảng viên cộng sản bị bệnh tâm thần, độc thoại với những “kẻ thù” của anh: “…Các người không đối xử với ông đây như con người… các người đều chê cười ông đây không có vợ. Ông đây đã từng có vợ, nó ngủ với người ta bị ông đây bắt tại trận. Dùng dây thừng trói chặt nó lại, dùng gậy đánh, dùng kềm lửa kẹp thịt nó, dùng bàn là để đốt da nó, nhúng đầu nó vào trong thùng tương ớt… nhưng nó thà chết chứ không chịu khuất phục! Nó mới là một đảng viên cộng sản chân chính!... Mày chuyên dùng quyền thế để chiếm đoạt vợ người khác! Chúng mày chỉ là những con khỉ mặc áo quần mới, đội mũ mới mà thôi!...”.