Những Người Nga đầu tiên đến Việt Nam (Phóng sự và bút ký thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX)

   "Thiết nghĩ, sự đồng điệu trong tâm hồn người Việt và người Nga có nguyên nhân sâu xa nằm trong hai nền văn hóa của hai dân tộc, dẫu chúng ta cách biệt nhau cả ngàn dặm. Nhưng người xưa đã nói: “Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ/Vô duyên đối diện bất tương phùng”. Một nét tương đồng nổi bật mà chúng tôi nhận thức trong cả hai nền văn hóa Việt và Nga là tính cộng đồng cao cùng phép ứng xử “Tình – Nghĩa vẹn cả đôi đường”, và mỗi khi nảy sinh mâu thuẫn giữa Tình và Nghĩa thì vì sự thuận hòa trong cộng đồng lớn nhỏ vẫn đặt Nghĩa trên Tình. Đặc điểm này chúng tôi đã thử chứng minh trong báo cáo khoa học “Puskin và phương Đông” tại hội thảo do Viện Văn học Việt Nam và Trung tâm Văn hóa Ngôn ngữ Đông Tây đồng tổ chức nhân kỷ niệm 200 năm sinh nhà thơ Nga vĩ đại A. S. Puskin và sự ra đời của Trung tâm Đông Tây. “Giai nhân thành Moskva”, vợ Puskin, đã xử lý nan đề tương quan Tình yêu và Nghĩa vụ với gia đình như vậy. Nàng Tatiana, nhân vật nữ yêu quý nhất của nhà thơ Nga, đã xử sự không mấy khác nàng Thúy Kiều của Nguyễn Du dẫu hai người ở hai phương trời.

      Khi đọc về MIR (“Tên gọi cộng đồng nông dân thế kỷ XIII – XX”, – định nghĩa của Từ điển Bách khoa Xô Viết), về vai trò của gia đình và vị trí của những người vợ, người mẹ trong cái tế bào cơ bản ấy của xã hội mà các nhà văn Nga trường phái Sibiri, đặc biệt là Phyodor Abramov, miêu tả trong các tiểu thuyết của họ, chúng tôi từng nghĩ: “Sao mà giống làng xã quê ta thế nhỉ!”.

      Còn nhiều điều lý thú và bổ ích nữa trong cuốn sách này, nhưng xin để bạn đọc tự phát hiện." - Vũ Thế Khôi