Nỗi Cô Đơn Của Các Số Nguyên Tố - Tái Bản 2019

Nỗi Cô Đơn Của Các Số Nguyên Tố - Tình yêu và nỗi cô đơn

Có từ nào trái nghĩa với cô đơn không nhỉ? Là tình yêu chăng? Khi yêu có thật người ta sẽ hết cô đơn? Tôi nghĩ cái tình cảm chông chênh rơi giữa Matta và Alice chính là tình yêu, mà cũng là sự đồng cảm của nỗi cô đơn...

Mở đầu cuốn sách “Nỗi cô đơn của các số nguyên tố”, tôi được làm quen với Alice Della Rocca. Cô lúc bấy giờ chỉ là một cô bé ghét đường trượt tuyết, ghét phải thức dậy từ bảy giờ ba mươi phút sáng, kể cả vào dịp Giáng sinh…

“Tốt lắm, hôm nay con hãy chứng tỏ mình là ai, ba bảo em.

Thế mình là ai nhỉ? Alice nghĩ ngợi.”

Phải. Cô là ai? Sở thích của cô là gì? Từ mở đầu câu chuyện, tôi chỉ biết đến những điều Alice ghét và những điều bố cô mong muốn. Còn sở thích của Alice, chẳng ai quan tâm, chẳng ai hỏi cô. Cô phải gồng mình để đáp ứng mong muốn của ba, của thầy giáo, chịu đựng cái lạnh âm 10 độ để tìm lấy chút vinh quanh trên đường trượt tuyết. Những đứa trẻ không được phép tự lựa chọn, sự kỳ vọng ấy từ ban đầu đã ăn mòn Alice, chẳng cần chờ đến khi cô gặp tai nạn trên núi tuyết. Tai nạn ấy chỉ là giọt nước cuối cùng tràn ra khỏi cái ly đầy.

Song song với câu chuyện của Alice, tôi được gặp Mattia Balossino, một nửa của cặp song sinh. Bụng bà Balossino quá nhỏ cho hai đứa trẻ, vì vậy Mattia được sinh ra với trí thông minh vượt trội, biết đâu đã vô tình chiếm cả phần khôn ngoan lẽ ra được dành cho đứa bé gái. Mattia và Michela, thiên tài và đứa trẻ thiểu năng.

“Nó nhìn con em có đôi mắt y hệt như mắt nó, mũi cũng y hệt, màu tóc cũng chẳng khác gì, thế mà lại có bộ não đáng vứt đi. Lần đầu tiên sao nó thấy ghét con em thế.”

Đối với Mattia, Michela dần trở thành một gánh nặng. Cậu phải chăm sóc cho con bé, hứng chịu ánh nhìn soi mói của mọi người, tách mình ra khỏi đám bạn để nắm tay con bé. Mattia muốn được tự do, muốn thoát khỏi Michela. Dù sao thì cậu cũng chỉ là một đứa trẻ bình thường với những cảm xúc bình thường. Nhưng cái đêm Mattia bỏ lại Michela trong công viên, cậu không chỉ mất đi Michela, cậu mất cả một phần của bản thân mình.

Hai đứa trẻ cùng hai nỗi đau trong quá khứ, hợp lại thành một câu chuyện buồn.

Alice mắc chứng biếng ăn cùng đôi chân tật nguyền. Mọi người cười nhạo, khinh thị gọi cô là “con què”. Alice muốn có một hình xăm, giống như của con bé Viola cùng lớp. Alice không thích Viola, nhưng vẫn hy vọng có được cái nhìn khiêu khích như Viola, hình xăm của Viola, sự duyên dáng và tài nói chuyện của Viola. Gần như không phải sự ganh tỵ thông thường của những cô gái trẻ mà ẩn sâu trong đó là khát khao được chú ý, được quan tâm và yêu mến của một tâm hồn cô đơn. Nhưng khi cô bị ép phải nuốt cái kẹo dâu đầy đất cát, thế giới đã chối bỏ cô rồi.

Mattia đã mất đi cảm giác. Trên hai tay cậu chằng chịt những vết cắt. Chỉ có nỗi đau đớn xuyên qua da thịt mới có thể khiến cậu tin rằng mình còn tồn tại, nhắc cậu nhớ đến cái đêm cậu đã bỏ lại Michela. Cậu sống thụ động, tuân theo ý muốn của bất cứ ai. Cậu không thích môn sinh vật, nhưng vẫn nghiêm túc học như với bất cứ môn nào khác. Cậu lạc vào thế giới của riêng mình, bỏ mặc phần còn lại của thế giới điên cuồng trôi qua. Mattia từ chối thế giới.

Hai con người tồn tại trong hai thế giới khác nhau nhưng lại cùng chung niềm day dứt về nỗi đau từ quá khứ. Họ tìm thấy nhau, yên lặng ở bên nhau. Mattia nghĩ rằng họ giống như những con số nguyên tố.

“Các số nguyên tố chỉ có thể chia hết cho 1 và cho chính nó. Chúng có vị trí của mình trong dãy vô tận các số tự nhiên, và cũng như các con số khác chúng bị kẹp giữa hai số, nhưng là đứng cách xa một bước. Chúng là những con số đa nghi và cô độc, cũng chính vì thế Mattia thấy chúng thật tuyệt vời. Đôi khi cậu nghĩ các số nguyên tố chỉ vì nhầm lẫn mà bị nhét vào cái chuỗi này, chúng bị kẹt lại như những hạt ngọc xinh xắn luồn trong một chuỗi hạt. Đôi khi ngược lại, cậu nghi ngờ biết đâu chính chúng cũng muốn được giống như bao con số thông thường khác, chỉ là những con số bất kỳ nào khác mà thôi, nhưng vì lý do nào đó chúng không thể được như thế.”

Những con số, cách nhau có một khoảng và chen giữa chúng và vô số những giá trị trên trục số thực. Mattia và Alice cũng vậy, giữa họ là những khoảng cách im lặng chẳng thế nào vượt qua. Phải chăng người ta luôn cảm thấy cô đơn vì khi sinh ra, chúng ta vốn đã là những sinh thể độc lập? Độc lập và không thể thay thế. Giữa những sinh thể ấy luôn là vô vàn khoảng cách, hàng ngàn lý do để tách rời.

“Rồi cậu sẽ quen thôi. Cậu thậm chí sẽ không còn thấy nó nữa kia.”

“Sao thế được? Nó luôn ở đây, ngay trước mắt mình.”

“Chính thế đấy”, Mattia nói. “Chính vì thế mà cậu sẽ không nhìn thấy nó nữa.

Thế nhưng khi đọc đến đây, tôi đã đọc lại nhiều lần để suy ngẫm về nỗi cô đơn. Những gì trước mắt và những gì đã mất đi. Vậy có phải nỗi cô đơn tồn tại chính vì con người ta đã chọn lấy nó. Nhớ về những gì mình mất và đánh mất những gì mình có. Sự thờ ơ và thụ động, họ tự co mình vào trong cái kén của riêng mình, chọn lấy cho mình nỗi cô đơn.

Tôi nghĩ cách lý giải thứ hai hợp lý hơn để suy ngẫm về nỗi cô đơn.

Fabio mời Alice ăn tối, khen cô đẹp, yêu thương cô, muốn có con với cô. Thế nhưng Alice lại lựa chọn cách rời xa Fabio. Cô chẳng muốn làm gì để cứu vãn mối quan hệ đang rạn nứt. Có thể cô không yêu Fabio nhưng cách cô đối xử với anh thật bất công.

Denis và Nadia, họ cũng như Alice, quan tâm và yêu thương Mattia nhưng những gì họ nhận được là sự thụ động của anh. Alice chủ động hôn anh. Denis chủ động làm bạn với anh. Nadia chủ động yêu anh. Anh tự đặt mình ngoài lề cuộc sống ấy, mặc cho bất kì ai kéo anh đi hay bỏ mặc anh đứng lại. Anh không níu kéo, không đòi hỏi, tự mình chìm đắm trong những nỗi đau riêng.

Alice và Mattina đã phải trải qua những khoảnh khắc khó khăn, sự căng thẳng thường trực của những kí ức dữ dội, những cảm xúc còn sót lại, những yêu thương trong vô vọng và sự hi vọng bền bỉ. Hai nụ hôn báo hiệu hai lần chia tay. Họ cứ chạm đến nhau rồi lại nhanh chóng chia xa. Đã có lúc họ gần nhau đến mức tôi tưởng như nỗi cô đơn rồi cũng tan chảy, câu chuyện tìm được một cái kết có hậu. Thế nhưng rồi nếu họ đến với nhau thì sao? Alice có thực sự thấu hiểu được Mattia? Cô có đủ sức kéo Mattia khỏi những kí ức u ám, nỗi dằn vặt, ám ảnh của riêng anh? Tôi nghĩ là không. Hãy cứ để họ chia xa thế thôi.

"Mattia thổi vào hai bàn tay, gió biển mằn mặn khiến chúng bị khô đi. Rồi anh thọc tay vào túi áo khoác. Anh thấy có gì đó trong túi phải. Anh lôi ra một tấm các gập bốn. Đó là số điện thoại của Nadia. Anh chậm rãi đọc dãy số và mỉm cười."

Nadia, cô gái anh đã gặp ở đất nước xa xôi kia lại mang đến nhiều niềm tin hơn. Cô không phải là một số nguyên tố. Cô chỉ là một điểm xa lạ trên trục số, vô tình ở rất gần Mattia. Cô có vẻ đẹp của cuộc sống, của niềm tin, thứ mà cả Alice và Mattia đã đánh mất. Biết đâu Mattia sẽ thoát được khỏi cái bóng của chính mình khi ở bên cô.

Đến cuối sách, góc nhìn của câu chuyện lại lần nữa được chuyển sang cho Alice.

"Mattia ở xa. Fabio ở xa.

Dòng sông tạo tiếng xào xạc yếu ớt và mơ màng. Cô nhớ khi nằm chôn mình trong hẻm núi phủ ngập tuyết. Cô nghĩ tới sự im ắng tuyệt đối. Giống như lúc đó, ngay cả bây giờ cũng không ai biết cô ở đâu. Kể cả lần này cũng sẽ chẳng có ai tới. Nhưng cô sẽ không chờ đợi nữa. Cô mỉm cười với bầu trời trong vắt. Với một chút khó khăn mệt nhọc, cô đã biết tự đứng dậy một mình."

Cuối cùng, cô ấy đã chọn cho mình một lối đi khác, tự đứng dậy một mình, chỉ thế thôi đã đủ nói lên tất cả. Cũng nhờ thế mà tôi tin rằng câu chuyện này đã tìm được một cái kết đầy hy vọng cho riêng mình.

Cuốn sách này đã ám ảnh tôi rất lâu và khiến tôi phải suy nghĩ rất nhiều. Nỗi cô đơn và tình yêu. Chúng có thực là một cặp từ trái nghĩa không?

Hy vọng rồi lại thất vọng, gần rồi lại xa. Khi hai nhân vật chính dùng nụ hôn để nói lời từ biệt, tôi đã đau lòng đến thế. Họ giống nhau nhưng lại không thuộc về nhau. Tôi cũng đã âm thầm hy vọng Alice sẽ chủ động thêm một chút nữa thôi, nắm lấy tay Mattia, bảo cậu đừng đi nhưng rồi tôi tưởng tượng ra những ngày tiếp sau, Alice sẽ lấy gì để trao cho Mattia? Niềm hy vọng chẳng phải là thứ chính cô đã đánh mất sao? Nỗi cô đơn thì đã thừa thãi ra quá nhiều rồi. Họ chẳng thể nào thuộc về nhau nhưng những cảm xúc lặng lẽ rơi xuống giữa họ, tôi vẫn muốn được gọi là tình yêu.

Tôi khâm phục ngòi bút của Paolo Giordano. Những con số nguyên tố và nỗi cô đơn, nỗi cô đơn và tình yêu, chúng tự nhiên hòa vào nhau trong một câu chuyện buồn đến ám ảnh. Cuộc sống cho ta rất nhiều lựa chọn, vì sao lại phải là cô đơn?