RIGHT TO WIN - “CỬA THẮNG” CỦA NÔNG NGHIỆP VIỆT: Cách thức AgriS và Betrimex tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong khuôn khổ cuốn sách, chúng tôi muốn cùng bạn tiếp cận con đường kinh tế nông nghiệp công nghệ cao hướng tuần hoàn toàn diện, với những câu hỏi quan trọng: Vì sao lại là con đường này mà không phải con đường khác? Tư duy nào cần cho sự chuyển đổi từ sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, từ “cày sâu cuốc bẫm” sang trồng trọt thông minh, từ mua bán địa phương sang kinh doanh toàn cầu? Văn hóa nào để dẫn dắt tiến trình này đi đến đích, tạo ra lợi ích đột phá cho kinh tế, ổn định xã hội, hài hòa các bên liên quan, và bảo vệ môi trường? Phương thức nào có thể cộng lực, đồng kiến tạo và thúc đẩy các bên tham gia vào một sân chơi tri thức, khó khăn nhưng đầy tiềm năng của nông nghiệp Việt Nam? Và vì sao phải tích hợp ESG vào nền tảng vận hành, đặc biệt, hiểu ESG ở gốc rễ, bản chất bền vững, không chỉ dừng lại ở tuân thủ và đo lường?

Khi mở cánh cửa chuẩn mực quốc tế từ bên trong hai doanh nghiệp đang cung ứng cho 3.400 khách hàng tại 80 quốc gia, bạn sẽ thấy những “bí mật” được tích lũy hơn 50 năm của AgriS và Betrimex. Tuy nhiên, chúng tôi cũng tin rằng, ESG không phải đặc quyền của những tập đoàn lớn, mà là cơ hội để mọi doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp, hội nhập và chia sẻ giá trị.

Đồng hành cùng chúng tôi qua từng trang sách, bạn sẽ tìm thấy những bài học thực tiễn tại AgriS và Betrimex thông qua các case study cụ thể: Làm thế nào để AgriS trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên cung ứng đường cho Nestlé những năm 2000, làm thế nào để chúng tôi có thể đưa đường Việt Nam lên sàn giao dịch hàng hóa London và New York, làm thế nào để trở thành doanh nghiệp đầu tiên đạt chứng nhận Bonsucro - tiêu chuẩn về sản xuất mía bền vững và nhận được nguồn tiền chi trả cho năng lực bền vững này từ Nestlé Thụy Sĩ; hay làm thế nào để Betrimex đạt chứng chỉ Fairtrade - tiêu chuẩn thương mại công bằng, và nguồn tiền từ đó giúp nông dân Bến Tre làm đường sá, hỗ trợ phân bón hữu cơ cho các hộ khó khăn, hỗ trợ các gia đình có người thân bị bệnh hiểm nghèo; hay làm thế nào để các viện nghiên cứu đầu ngành của các nước bạn phải nể phục vì câu chuyện nhân nuôi ong mắt đỏ phục vụ cho canh tác hữu cơ, nền tảng của toàn bộ năng lực tích hợp ESG vào chiến lược.

Vì vậy, cuốn sách cũng có thể hữu ích cho những người mang theo câu hỏi: Làm sao để kiến tạo chuẩn mực quốc tế cho doanh nghiệp của mình? Làm sao để tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế? Ngành nông nghiệp giải quyết vấn đề phát thải như thế nào, và đóng góp vào tiến trình thực thi Net Zero 2050 của quốc gia ra sao?

Cuốn sách này được hoàn thành vào tháng 9/2025, một năm đặc biệt, năm bản lề cho vận hội mới của đất nước, cũng là dấu mốc hơn nửa thế kỷ phát triển của AgriS và Betrimex. Với mong muốn góp phần vào tiến trình suy ngẫm, tái định hình nông nghiệp Việt, kiến tạo vận hội mới cho quốc gia, cuốn sách cũng là lời chia sẻ dành cho những người khao khát bước vào cuộc chơi toàn cầu với câu hỏi: “Cửa thắng” của nông nghiệp Việt, mở khóa từ đâu?

Xin cảm ơn tất cả đối tác, khách hàng, nhà cung ứng, cổ đông và các bên liên quan đã cùng chúng tôi đi qua những bài học quý giá, để hình thành những hiểu biết chung về nông nghiệp bền vững hôm nay.

(Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT AgriS và Betrimex)

Mục lục:

LỜI CẢM ƠN

LỜI NÓI ĐẦU

“Right to win” - “Cửa thắng” của nông nghiệp Việt

Lựa chọn của AgriS và Betrimex

Xây dựng nền tảng để giải phóng năng lực Zero Waste

Khung năng lực để bước ra thế giới

DẪN NHẬP: TÀI CHÍNH XANH VÀ CSV - HAI TRỤ CỘT ĐỂ TÁI ĐỊNH HÌNH NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

PHẦN I: NỀN TẢNG VÀ THÁCH THỨC GỐC RỄ

CHƯƠNG 1: CON ĐƯỜNG NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Buổi sáng ở Hưng Nhượng, ly cà phê ở New York và chuyện người nông dân trồng mía ở H’Bông cho con đi học trường chuyên ở thị xã

Nhìn lại thành tựu vượt bậc và những nút thắt còn tồn đọng của nông nghiệp Việt

Mía - loài cây thương mại toàn cầu

Thương mại - điểm nghẽn yết hầu

Chọn Singapore để “ra biển lớn”

Giải nút thắt định giá bằng khoa học và canh tác chính xác

Hành trình nội hóa và ngoại hóa (Inside Out và Outside In) của AgriS và Betrimex

Tăng trưởng vượt trội của Betrimex

Niềm tin và sự thay đổi của nông dân

Case Study: Phương thức AgriS áp dụng trên cây chuối, dứa

Bài học từ việc mở rộng cây trồng

CHƯƠNG 2: NỀN TẢNG CỦA NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO

Nông học, nền tảng của mô hình nông nghiệp công nghệ cao

Nông học mở đường cho kinh tế tuần hoàn

Case Study: Ong mắt đỏ - Loài ong “gõ cửa” canh tác bền vững

Chuẩn hữu cơ - Attapeu và hành trình mở đất cho vùng nguyên liệu đường hữu cơ đầu tiên

Không có đường tắt - Nhìn lại bài học từ việc triển khai nông nghiệp hữu cơ ở Attape

PHẦN II: NĂNG LỰC CỐT LÕI ĐỂ CHUYỂN ĐỔI BỀN VỮNG

CHƯƠNG 3: THỊ TRƯỜNG, R&D VÀ MÔ HÌNH TUẦN HOÀN

Nghiên cứu sản phẩm (R&D) và kiến tạo giải pháp - nền tảng của thương mại toàn cầu

Từ “đường mỡ gà” đến cải tiến sản phẩm và quy trình

Khi R&D trở thành “chìa khóa” mở cửa khách hàng, thị trường khó tính

R&D và giải pháp tuần hoàn tại Betrimex

Nước dừa tươi: Từ phế phẩm đến “vàng ròng”

Zero Waste mở cửa kinh tế cây dừa

CHƯƠNG 4: KINH DOANH QUỐC TẾ - ĐẦU TÀU KÉO ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Thương mại quốc tế - Đưa đường Việt Nam lên sàn giao dịch London

Bảy năm kiên trì để nhảy vọt

Chia sẻ từ khách hàng quốc tế: ESG là “giấy thông hành”

Thiết kế để không lỗi – Zero - Defect Condition

Đạt ESG là hệ quả tự nhiên

CHƯƠNG 5: “DU HỌC NÔNG NGHIỆP” VÀ SANDBOX ĐẦU TIÊN

Demo farm - sandbox: Nơi bản chất bền vững được kiểm chứng

PHẦN III: HỆ ĐIỀU HÀNH TÍCH HỢP ESG

Khi cánh đồng kết nối với dữ liệu

CHƯƠNG 6: DỰA TRÊN DỮ LIỆU - HỆ ĐIỀU HÀNH MỚI CỦA NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM

Tương quan giữa nông nghiệp số (Digital Agriculture), các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) và tích hợp bền vững (Embedded Sustainability)

Sáu trụ cột của nông nghiệp thông minh dựa trên dữ liệu tại AgriS và Betrimex

Nền tảng gốc bên dưới tòa nhà dữ liệu

FRM (Farmer Relationship Management) - Cầu nối dữ liệu và điều kiện cần để dữ liệu minh bạch

Betrimex - Công nghệ và chuyển đổi số cho hệ sinh thái dừa bền vững

Thay đổi thói quen - Thách thức lớn nhất của vận hành nông nghiệp thông minh dựa trên dữ liệu

CHƯƠNG 7: MÔ HÌNH 3C THÚC ĐẨY CHUỖI KINH TẾ TUẦN HOÀN (NÔNG NGHIỆP TÁI SINH)

Chuỗi kinh tế tuần hoàn (Nông nghiệp tái sinh) và lộ trình ESG của AgriS - Mục tiêu dẫn dắt phương thức vận hành

Lộ trình ESG 2025 - 2035 của AgriS

3C - Chuyển đổi mô hình vận hành đáp ứng mô hình kinh tế tuần hoàn

Tính đột phá của 3C

3C: Tích hợp ESG trong chuỗi giá trị

Từ 3C đến tầm nhìn 2045

CHƯƠNG 8: ESG - HỆ ĐIỀU HÀNH CHIẾN LƯỢC VÀ NGÔN NGỮ NIỀM TIN TOÀN CẦU

ESG trong nông nghiệp và những đặc thù ngành

Mối quan hệ giữa ESG và các chuẩn Bonsucro, Fairtrade

ESG bắt đầu từ khách hàng - tính bền vững bắt đầu từ tầm nhìn của nội bộ

Tích hợp chủ động, tham gia bản lĩnh

Chữ G (Governance) là cốt lõi

“Ăn trước trả sau, hoặc ăn sau trả trước” - Đầu tư ESG là đầu tư bền vững trong dài hạn

Nguyên tắc thực thi ESG của AgriS và Betrimex: Cùng phương pháp luận nhưng khác cách tiếp cận

Nguyên tắc thực thi ESG của Betrimex

Hành trình Bonsucro

Đổi mới sáng tạo dựa trên quản lý dự án bền vững (Project-Based)

Tính trọng yếu kép - Double Materiality

Trung hòa nội chuỗi - “Cửa thắng” ESG của AgriS và Betrimex

Case Study: Điện sinh khối từ bã mía (hay phụ phẩm biến thành nguồn lực)

Case Study: Quỹ Fairtrade - Thương mại công bằng trở thành động lực cộng đồng

Tài chính xanh - bộ lọc chiến lược cho nông nghiệp Việt Nam

“Hái quả” tài chính xanh

Demo farm hữu cơ - Bài học về chi phí và giá trị

PHẦN IV: PHÁT THẢI NÔNG NGHIỆP, NET ZERO 2035 VÀ NHỮNG ĐIỀU SUY NGẪM

CHƯƠNG 9: CON ĐƯỜNG ĐẾN NET ZERO 2035

Bài toán liên thế hệ cần giải

Thực trạng phát thải - đối diện với sự thật

Khoảng cách giữa cam kết và hiện thực

Những đối tác đồng hành

Case Study: AgriS và IFC - Lộ trình Net Zero 2035

Tín chỉ carbon từ phế thải nông nghiệp

Con đường Zero Waste của Betrimex đến 2040

Nông dân hiện đại và lời hứa thế hệ

Bước ra khỏi vùng an toàn - mở đất ở Lào

Tư thế doanh nông

Và một nông dân hiện đại khác

Giới hạn và không giới hạn

Lời hứa thế hệ

LỜI KẾT

PHỤ LỤC 1

BẢNG THUẬT NGỮ ĐƯỢC SỬ DỤNG