Tiến Hóa Sáng Tạo - L'évolution créatrice - Henri Bergson

Tiến Hóa Sáng Tạo là danh tác thứ ba và được biết đến nhiều nhất của triết gia người Pháp, Henri Bergson .

Tác phẩm xem xét sự sống trong diễn trình tiến hóa từ phương diện triết học, hợp nhất cách hiểu cơ giới và hoạt sinh để tiếp cận một loại nhân quả sui generis của sự sống thông qua khái niệm Đà Sống, có khả năng minh giải bản tính của sinh giới xét như một quyền lực tâm lý. 

Dưới viễn cảnh này, lý thuyết tham vọng trình bày sự sinh triển của các năng lực nhận thức nói chung, tức là trí năng và bản năng, đặt chúng lại bên trong quá trình sinh học để hiểu được lý do tồn tại của từng khuynh hướng một xét như các vấn đề đặt ra đối với sự sống. 

Việc mở rộng các quan tâm triết học ra ngoài lĩnh vực tư biện quen thuộc, thăm dò các khía cạnh sinh học và tâm lý còn rộng hơn trật tự lô gic và cơ giới sẽ giúp chỉ ra các võng luận của trí năng khi nó muốn máy móc áp dụng phương pháp vốn đã thành tựu nơi vật trơ lên vật sống. Rốt cuộc chính là mở ra một hướng đi mới, một môn siêu hình học dựa trên trực giác ôm trọn kinh nghiệm, để khám phá các dòng tồn tục khác nhau “bên trên và bên dưới ta, nhưng theo một nghĩa nào đó thì cũng luôn ở trong ta”.

“Một kỳ quan, một phép màu trong lịch sử triết học.” – William James

Thông tin tác giả

Henri Bergson (1859-1941) là nhà triết học, nhà văn người Pháp. Năm 1889, ông bảo vệ luận án tiến sĩ về Các dữ kiện trực cảm của ý thức. Năm 1900, ông được bổ nhiệm làm chủ nhiệm bộ môn Triết học Hy Lạp trường College de France. Năm 1914, ông được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp và trở thành chủ tịch Viện Hàn lâm các khoa học chính trị và đạo đức. Bergson đoạt giải Nobel Văn học năm 1927.

Một số công trình tâm lý học tiêu biểu của Bergson:

• Matière et mémoire (Vật chất và ký ức, 1896)
• L'Evolution créatrice (Tiến hóa sáng tạo, 1907)
• L'Energie spirituelle (Năng lực tinh thần, 1919)
• Les deux sources de la morale et de la religion (Hai nguồn của luân lý và tôn giáo, 1932)
• La pensée et le mouvant (Tư tưởng và chuyển động, 1934)