Kể từ thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, có một truyền thống Phật giáo mạnh mẽ là người ta thường tập hợp lại những câu chuyện về cuộc đời của những bậc Đạo sư và hành giả tâm linh vĩ đại như là dấu hiệu của lòng biết ơn, sự cảm kích cũng như nguồn cảm hứng mà từ đó chúng ta có thể học hỏi. Điều này đã đem lại cho tôi niềm vui lớn lao khi biết rắng, nhờ vậy, một bản ghi các sự kiện chân thực về cuộc đời và hoạt động của Kyabje Khyentse Rinpoche, vị thầy mà tôi được may mắn tôn kính trong số những bậc thầy tôn quý của tôi, đã được chuẩn bị để nhắc lại những ai đã biết tới Ngài và thông tin cho những ai còn chưa biết đến những phẩm cách cao vời của Ngài.
Chúng tôi gặp nhau lần đầu tiên tại Jokhang ở Lhasa, trong một hoàn cảnh thuận lợi, khi tôi vừa mới quay trở về từ chuyến hành hương đầu tiên tới Ấn Độ. Tuy nhiên, tôi đã không thực sự quen biết Ngài cho tới rất lâu sau, khi chúng tôi cùng sống tha hương. Ngài đã cho tôi thấy, bằng một cách đặc trưng của một người vĩ đại và có trái tim ấp áp này, lòng từ bi lớn lao khi mở rộng những kho tàng những kinh nghiệm và trí tuệ để trao cho tôi các quán đảnh, giáo lý và những trao truyền.
Lẽ tất nhiên, một trong những phẩm tính tuyệt vời nhất trong tiểu sử của những bậc thánh nhân vĩ đại như Đức Khyentse Rinpoche là để nhắc nhở chúng ta về những gì làm nên con người họ. Phần đông chúng ta sẽ nhớ tới Ngài bởi sự ấm áp lớn lao khi Ngài hiện diện, sự tỉnh thức và quan tâm chu đáo tới người khác và hình clung Ngài luôn luôn như vậy. Nhưng thậm chí ngay cả những lạt ma vĩ đại cũng phải thực hành để chuyển hóa bản thân và Khyentse Rinpoche cũng không ngoại trừ. Từ thời còn trẻ, Ngài đã chuyên chú không ngừng nghỉ vào việc học tập, thực hành, và giảng dạy, Ngài trải qua gần một phần tư cuộc đời mình để nhập thất, và Ngài giữ thói quen đó cho tới cuối đời. Ngài đã quá quen với việc này, nên Ngài làm chúng có vẻ dễ dàng. Câu chuyện về những gì xảy ra được ghi lại ở đây.
Theo truyền thống, chúng tôi nói rằng, một trong những sự từ bi chính yếu của một vị lạt ma chỉ đơn giản là sự hiện diện mang tính giáo hóa của Ngài ngay tại đây giữa chúng ta. Tôi không nghi ngờ rằng Đức Kyabje Dilgo Khyentse Rinpoche là một trong số những bậc thầy Phật giáo thành tựu nhất mà tôi từng gặp, tuy rằng, vào cùng thời đó, Ngài đã tỏa ra tất cả những phẩm chất cao quý, ấm áp của một người thực sự tuyệt vời. Vì những thành tựu như vậy nằm giữa nền văn hóa Tây Tạng giàu có và cổ kính, tôi có thể nói rằng Ngài cũng là một người Tây Tạng điển hình. Thật là một đặc ân lớn lao khi được biết tới Ngài; tôi chắc chắn rằng trong một chừng mực nào đó, độc giả sẽ đạt được lợi lạc từ việc trở nên quen thuộc với Ngài nhờ cuốn sách này.
Tenzin Gyatso, Đức Dalai Lama thứ XIV
Tháng Tư, 2007 Dharamsala, Ấn Độ
Mục lục
Lời tựa của Đức Dalai Lama
Lời tựa của Đức Dzongsar Khỵentse Rỉnpoche
PHẦN MỘT
Chương 1: Những năm tháng đầu đời
Chương 2: Học tập
Chương 3: Gặp gỡ vị thầy bổn tôn
Chương 4: Sự lên ngôi của tôi
Chương 5: Khát khao nhập thất
Chương 6: Hóa thân của đạo sư của tôi
Chương 7: Giảng dạy với Đức Khyentse Chokyi Lodro
Chương 8: Những tri kiến và những kho tàng được phát lộ
Chương 9: Thăm viếng Lhasa và cuộc sống lưu vong
PHẦN HAI
Chương 10: Ông ngoại của tôi, đạo sư của tôi
Chương 11: Những cái nhìn về sự tha hương
Chương 12: Thân cầu vồng và những cõi tịnh độ
Chương 13: Cuộc đời của một hành giả du già không vướng bận
Chương 14: Ban phước cho đất nước Bhutan
Chương 15: Trở lại tỉnh Kham
Chương 16: Chết và tái sinh
Giáo huấn khẩu truyền của Đức Dilgo Khỵentse
Lời bạt của Đức Sogỵal Rinpoche
Lời dịch giả
Lời nhận xét
"Ngài là một người lãnh đạo vĩ đại, và giống hệt như một người thủ lĩnh da đỏ người Mỹ oai phong hoặc một vị tướng võ sĩ đạo được trọng vọng, Khyentse Rinpoche không bao giờ để mình bị ảnh hưởng bởi những hoàn cảnh khó khăn hay hỗn loạn, thậm chí huyên náo đến thế nào đi nữa. Thay vào đó, Ngài luôn giữ trong mình sự tĩnh lặng, giống như một ngọn núi, tỏa ra một niềm tin tưởng lan tràn khắp tất cả mà chính niềm tin này, bản thân nó, lại khơi dậy sự tự tin ở những người xung quanh Ngài, và sự bình thản tuyệt đối, không thể lay chuyển."
- Đức Dzongsar Khyentse Rinpoche, tác giả cuốn sách Thế nào là Phật tử
"Khyentse Rinpoche là một hình mẫu sống động cho những đại đạo sư, là một bằng chứng và chiếm một vai trò chính yếu đối với chúng ta ngày nay. Ngài như một điểm tựa, bởi chúng ta không gặp được chư Phật như Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hay Guru Rinpoche, các bậc thầy như Jamyang Khy- entse Wangpo, hay các Bổn tôn như Vajrakilaya. Bởi vì Khyentse Rinpoche là một thánh nhân đã giác ngộ, nhìn thấy Ngài là đủ hình dung một bậc giác ngộ là như thế nào. Chögyam Trungpa Rinpoche một lần đã nói rằng: “Nếu Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn sống, Ngài chắc chắn sẽ giống Dilgo Khyen- tse Rinpoche.”
- Đức Sogyal Rinpoche,
tác giả cuốn sách nổi tiếng Tạng Thư Sống Chết