Từ Hiệu Ứng Con Bướm Đến Lý Thuyết Hỗn Độn

Đây không phải là một cuốn sách thiên về khoa học. Trên các trang sách người đọc bắt gặp nhiều người phi thường và lập dị như: người đã xây dựng và và điều chỉnh cuộc sống của mình dựa trên chiếc đồng hồ 26h. Tác giả giải thích một cách xuất sắc quá trình suy nghĩ và lập luận tìm hiểu, nghiên cứu các vấn đề về hỗn loạn.

Về Tác giả

JAMES GLEICK là nhà văn khoa học hàng đầu của Mỹ. Ông sinh năm 1954 tại New York. Năm 1976 ông tốt nghiệp Đại học Harvard và đảm nhiệm nhiều cương vị khác nhau ở báo New York Times cho tới khi ông nghỉ việc để viết cuốn sách mà bạn đang cầm trên tay, Từ hiệu ứng con bướm đến lý thuyết hỗn độn (1987) - thường gọi tắt là hỗn độn. Cuốn sách ra đời ngay lập tức đã nổi tiếng, và được coi là đã làm thay đổi nhận thức của nhân loại, trở thành cuốn sách best-seller trên khắp thế giới, và đã được dịch ra 25 thứ tiếng. Nhờ cuốn sách này, Gleick được ghi công là người đã phổ biến thuật ngữ "hiệu ứng con bướm" trong văn hóa đại chúng. Hỗn độn đã được vào vòng chung khảo của Giải thưởng sách quốc gia.


 
Sau khi trở lại làm việc cho tờ Times, với vai trò là phóng viên khoa học, ông đã tập trung trong hai năm để viết về những lĩnh vực kỳ bí của toán học và vật lý. Sau cái chết của nhà vật lý thiên tài Richard Feynman, ông lại rời báo Times một lần nữa để viết cuốn tiểu sử: Thiên tài: cuộc sống và sự nghiệp khoa học của Richard Feynman (1992). Năm 2003 Gleick còn cho ra đời một cuốn tiểu sử khác cũng rất có tiếng vang, đó là cuốn Isaac Newton. Cả cuốn Thiên tài và Isaac Newton đểu đã được đưa vào danh sách xét Giải Pulitzer. Gleick sắp cho ra đời cuốn sách đang rất được mong đợi, đó là cuốn Thông tin viết về lịch sử công nghệ thông tin.

Mục lục

"Loài người là âm nhạc, còn tự nhiên là tiếng ồn."

- John Updike

Mở đầu

HIỆU ỨNG CON BƯỚM

Lorenz và thời tiết trò chơi của ông. Máy tính dở chứng. Dự báo dài hạn là thất bại. Ngẫu nhiên - cái mặc nạ che đậy trật tự. Một thế giới của những phi tuyến.

CÁCH MẠNG

Một cuộc cách mạng đang hướng tới. Đồng hồ con lắc và các đu quay. Sự sáng chế ra sắt móng ngựa. Một câu đố đã được giải quyết: Vết đỏ lớn của Mộc tinh

NHỮNG THĂNG TRẦM CỦA SỰ SỐNG

Mô hình hóa các quần thể động vật hoang dã. Khoa học phi tuyến, "nghiên cứu các động vật không phải là con voi". Sự phân nhánh. Một cuốn phim về hỗn độn và sự cầu khẩn Chúa trời.

MỘT HÌNH HỌC CỦA TỰ NHIÊN

Một phát hiện về giá bông. Một người chạy trốn nhóm Bourbaki. Những lỗi truyền tin và các bờ biển zic-zăc. Những chiều kích mới. Những con quỷ của hình học fractal. Động đất. Từ những đám mây đến các mạch máu. "Nhìn thấy cả thế giới trong một hạt cát".

CÁC NHÂN HÚT LẠ

Một bài toán dành cho Chúa. Các hình trụ quay và điểm ngoặt. Ý tưởng của David Ruelle về chảy rối. Các vòng kín trong không gian pha.

TÍNH PHỔ QUÁT

Một khởi phát mới ở Los Alamos. Nhóm tái chuẩn hóa. Sự ra đời của thực nghiệm số. Đột phá của Mitchell Feigenbaum. Một lý thuyết phổ quát. Những bức thư từ chối. Cuộc gặp ổ Como. Những đám mây và các bức tranh.

NHÀ THỰC NGHIỆM

Heli trong một hộp nhỏ. Dòng chảy và dạng trong tự nhiên. Chiến công tinh tế của Libchaber. Thực nghiệm kết hợp với lý thuyết. Từ một chiều đến nhiều chiều.

CÁC HÌNH ẢNH CỦA HỖN ĐỘN

Mặt phẳng thức. Điều ngạc nhiên trong phương pháp Newton. Tập hợp Mandelbrot. Sự gặp gỡ của nghệ thuật và thương mại với khoa học. Vùng biên là các lưu vực fractal. Trò chơi hỗn độn.

TẬP THỂ NGHIÊN CỨU CÁC HỆ ĐỘNG LỰC

Santa Cruz và những năm 60. Máy tính tương tự. Liệu đó có phải là khoa học không? Đo tính không thể tiên đoán. Lý thuyết thông tin. Từ thang vi mô đến thang vĩ mô. Vòi nước nhỏ giọt. Kết thúc một kỷ nguyên.

CÁC NHỊP NỘI TẠI

Sự hiểu nhầm về các mô hình. Cơ thể phức tạp. Trái tim động lực học. Đặt lại đồng hồ sinh học. Sự loạn nhịp chết người. Bào thai gà và những nhịp đập khác thường. Hỗn độn với tư cách là sức khỏe.

HỖN ĐỘN VÀ SAU ĐÓ

Những niềm tin mới, những định nghĩa mới. Nguyên lý II nhiệt động học, câu đố về bông tuyết và con súc sắc gian lận. Cơ hội và tính tất yếu.