Vài mảnh ghép về lịch sử giao thương biển và vấn đề ngoại giao thế kỷ 18-19 của Việt Nam - Trịnh Vĩnh Thường

Nghiên cứu về Việt Nam từ góc nhìn ngoại quốc đã không còn là điều gì mới mẻ, đặc biệt là khi góc nhìn từ trong nước đã dần đi vào ngõ hẹp. Bởi vậy, những năm gần đây, khối lượng tác phẩm nghiên cứu về Việt Nam của các học giả nước ngoài đang được dịch và xuất bản tăng lên đáng kể và trở thành nguồn tư liệu tham khảo quý giá cung cấp cho chúng ta cái nhìn đa nguyên, tạo điều kiện để soi xét lại những luận cứ đã lập thành từ bấy lâu nay, mở ra những hướng nghiên cứu mới từ lối tư duy mới.

Bên cạnh nguồn tư liệu của phương Tây mà phần lớn đến từ các học giả người Pháp vào thế kỷ 19-20 với mục đích để phục vụ cho việc cai trị thuộc địa hiệu quả, một nguồn tư liệu khác cũng đáng quan tâm không kém đó chính là các nghiên cứu hiện đại, mà ở đây, Book Hunter xin được giới thiệu với người đọc góc nhìn đến từ Đài Loan, với cuốn Vài mảnh ghép về lịch sử giao thương biển và vấn đề ngoại giao thế kỷ 18-19 của Việt Nam. Cuốn sách là tập hợp những bài viết được đăng trên các tạp chí nghiên cứu của giáo sư Trịnh Vĩnh Thường, một chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam người Hồng Kông hoạt động tại Đài Loan. Với những quan điểm và ý kiến mới mẻ về các vấn đề lịch sử được đề cập và diễn giải, tập sách mang lại một cái nhìn cũ người mới ta, làm phong phú thêm cho góc nhìn nghiên cứu lịch sử nước nhà.

Tác giả

Mục lục

Lời người dịch

Đôi nét về lịch sử giao thương đường biển

NHẬT NAM & GIAO CHỈ: CẢNG THỊ MẬU DỊCH QUỐC TẾ ĐẦU TIÊN CỦA TRUNG QUỐC TRƯỚC THẾ KỶ THỨ 5

I. DẪN NHẬP
II. SỰ HÌNH THÀNH CẢNG THỊ MẬU DỊCH QUỐC TẾ ĐẦU TIÊN CỦA TRUNG QUỐC
III. HIỆN TƯỢNG NHẤT THỂ CỦA CẢNG THỊ NHẬT NAM VÀ GIAO CHỈ
IV. VIỆC ĐỌC NHẦM VÀ GIẢI THÍCH LỜI “TỰ NHẬT NAM CHƯỚNG TÁI”TRONG HÁN THƯ – ĐỊA LÝ CHÍ
V. PHÙ NAM LÀ CẢNG THỊ MẬU DỊCH ĐỐI KHẨU CỦA NHẬT NAM
VI. TUYẾN ĐƯỜNG MỚI CỦA HÒA THƯỢNG PHÁP HIỆN
VII. KẾT LUẬN

HỘI AN HƯNG KHỞI : QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH THƯƠNG PHỤ NHẬT BẢN Ở HỘI AN

I. DẪN LUẬN
II. VẤN ĐỀ “TÂN CHÂU” LÀ TIỀN THÂN CỦA HỘI AN THẾ KỶ 16
III. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH NƠI TẬP TRUNG CỦA NGƯỜI NHẬT BẢN Ở HỘI AN
IV. TRANH CHẤP THƯƠNG MẠI CỦA THUYỀN BUÔN NHẬT BẢN Ở HỘI AN
V. ĐỘT NGỘT CHẤM DỨT THƯƠNG MẠI GIỮA HỘI AN VÀ NHẬT BẢN
VI. NGƯỜI NHẬT BẢN Ở HỘI AN
VII. DI TÍCH CỦA NGƯỜI NHẬT LƯU LẠI Ở HỘI AN
VIII. KẾT LUẬN

HÀO QUANG KHOẢNH KHẮC: CHẾ TẠO VÀ LƯU TRUYỀN TÀU BỌC ĐỒNG ĐỜI NGUYỄN

I. DẪN NHẬP
II. SỰ DU NHẬP KỸ THUẬT TÀU BỌC ĐỒNG
III. SỰ HƯNG THỊNH VÀ SUY THOÁI CỦA TÀU BỌC ĐỒNG TRIỀU NGUYỄN
IV. TRANH LUẬN PHỎNG CHẾ TÀU BỌC ĐỒNG CỦA NHÀ THANH
V. KẾT LUẬN

Vấn đề ngoại giao thế kỷ 18-19

HÒA ƯỚC NHÂM TUẤT PHÁP-VIỆT: KÝ KẾT & ĐÀM PHÁN SỬA HÒA ƯỚC 1860-1867

I. DẪN NHẬP
II. NHÀ NGUYỄN CẤM ĐẠO – NGƯỜI PHÁP XÂM NHẬP – KÝ KẾT HÒA NGHỊ
III. ĐÀM PHÁN & NGOẠI GIAO SỬA HÒA ƯỚC CỦA VUA TỰ ĐỨC
IV. HƯ & THỰC: THẤT BẠI & MỞ RỘNG ĐÀM PHÁN
V. KẾT LUẬN

HÒA ƯỚC GIÁP TUẤT: BẾ TẮC TRONG VẤN ĐỀ NGOẠI GIAO CỦA VUA TỰ ĐỨC

I. DẪN NHẬP
II. PHÁP BẮC TIẾN & KÝ KẾT HÒA ƯỚC GIÁP TUẤT
III. Ý ĐỒ & THẤT BẠI TRONG NGOẠI GIAO TỰ CHỦ CỦA VUA TỰ ĐỨC
IV. ĐƯA QUÂN THANH ĐỂ CÂN BẰNG SỰ KHUẾCH TRƯƠNG THẾ LỰC CỦA PHÁP
V. KẾT LUẬN

ĐẤU TRANH CUỐI CÙNG CỦA VUA TỰ ĐỨC: TIẾP XÚC BÍ MẬT VIỆT-TRUNG NĂM 1880-1883

I. DẪN NHẬP
II. CON ĐƯỜNG THỨ HAI NGOẠI GIAO VIỆT-TRUNG: VAI TRÒ MẬT SỨ CỦA CHIÊU THƯƠNG CỤC ĐƯỜNG ĐÌNH CANH
III. CON ĐƯỜNG ĐI SỨ MỚI TRONG NGOẠI GIAO VIỆT-TRUNG: TỪ QUẢNG CHÂU ĐẾN THIÊN TÂN
IV. CUỘC TIẾP XÚC KHÔNG KẾT QUẢ: PHẠM THẬN DUẬT, NGUYỄN THUẬT ĐI SỨ THIÊN TÂN
V. KẾT LUẬN

ĐẠO NGHĨA & HIỆN THỰC: CUỘC CHIẾN THANH-VIỆT & NHÀ LÊ CHỐNG NHÀ THANH

I. DẪN NHẬP
II. NỘI LOẠN NHÀ LÊ AN NAM VÀ ĐỐI SÁCH CỦA THANH ĐÌNH
III. TÔN SĨ NGHỊ XUẤT CHINH AN NAM & BẠI LUI
IV. THANH CAO TÔNG “KHÍ LÊ PHÙ NGUYỄN” VÀ SỰ KHÁNG CHIẾN CỦA LÊ QUÝNH
V. KẾT LUẬN